W Polsce nie ma ogólnego obowiązku posiadania AED przez pracodawców. Kodeks pracy wymaga natomiast, aby wyposażenie do udzielania pierwszej pomocy uwzględniało rodzaj i poziom zagrożeń w zakładzie — a przy dużej liczbie osób lub odległym dojeździe karetki defibrylator staje się rozsądnym elementem tego wyposażenia.
AED może obsłużyć każdy, także bez szkolenia — urządzenie samo analizuje rytm serca i wydaje polecenia głosowe. Powinno wisieć w widocznym, oznakowanym i niezamkniętym miejscu, a jego gotowość trzeba regularnie sprawdzać.
Czy firma musi mieć defibrylator?
Przepisy nie nakładają na pracodawców ogólnego obowiązku zakupu AED. Nie znaczy to jednak, że temat nie ma związku z prawem pracy. Art. 2091 Kodeksu pracy mówi, że wyposażenie do udzielania pierwszej pomocy ma uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń. Decyzja należy więc do pracodawcy — i powinna wynikać z oceny ryzyka, a nie z przyzwyczajenia.
Kiedy AED zdecydowanie warto mieć?
| Czynnik | Dlaczego ma znaczenie |
|---|---|
| Duża liczba osób | Im więcej ludzi przebywa w budynku, tym większe prawdopodobieństwo nagłego zatrzymania krążenia. |
| Klienci i goście | Sklepy, hotele, obiekty sportowe, sale konferencyjne — osoby w różnym wieku i stanie zdrowia. |
| Odległość od pogotowia | Poza miastem czas dojazdu zespołu ratownictwa medycznego jest dłuższy, a defibrylacja musi nastąpić jak najszybciej. |
| Wysiłek fizyczny | Praca fizyczna, siłownie, hale sportowe — większe obciążenie układu krążenia. |
| Praca zmianowa | Nocne zmiany i weekendy przy ograniczonej obsadzie. |
Gdzie powiesić defibrylator?
Najlepszy AED to taki, po który ktoś pobiegnie bez szukania klucza i pytania, gdzie wisi. Kilka zasad:
- Widocznie i centralnie — przy recepcji, wejściu głównym, na głównym korytarzu, a nie w gabinecie dyrektora.
- Niezamknięty na klucz — szafka może mieć alarm otwarcia, ale nie zamek.
- Oznakowany — znakiem AED na drzwiach szafki i drogowskazami w dużych budynkach.
- Blisko osób — tak, aby dało się do niego dotrzeć i wrócić w ciągu kilku minut z najdalszego miejsca.
- W odpowiedniej temperaturze — zgodnie z instrukcją producenta; na zewnątrz tylko w szafce przystosowanej do warunków atmosferycznych.
AED kupiony, zamknięty w szafie „żeby nikt nie zniszczył”, a klucz ma jedna osoba, która akurat jest na urlopie. Defibrylator, do którego nie da się dostać w minutę, praktycznie nie istnieje.
AED bez przeszkolonych ludzi to połowa zabezpieczenia
Urządzenie poprowadzi każdego, ale resuscytację trzeba umieć. Przeszkolimy zespół na Waszym sprzęcie.
Jak dbać o gotowość defibrylatora?
| Element | Co sprawdzasz | Jak często |
|---|---|---|
| Wskaźnik gotowości | Czy urządzenie sygnalizuje sprawność | Regularnie, np. co tydzień, oględziny |
| Elektrody | Data ważności, szczelność opakowania | Zgodnie z terminem producenta |
| Bateria | Data ważności lub wskazanie stanu | Zgodnie z terminem producenta |
| Wyposażenie szafki | Nożyczki, maszynka, rękawiczki, maseczka | Przy każdej kontroli |
| Po użyciu | Wymiana elektrod, przegląd urządzenia | Zawsze po interwencji |
AED w firmie — lista kontrolna
- Defibrylator wisi w widocznym i niezamkniętym miejscu.
- Pracownicy wiedzą, gdzie jest — zapytaj losową osobę.
- Jest wyznaczona osoba odpowiedzialna za kontrolę gotowości.
- Mam zapisane daty ważności elektrod i baterii.
- Mam elektrody lub tryb pediatryczny, jeśli w budynku bywają dzieci.
- Osoby wyznaczone do pierwszej pomocy przećwiczyły resuscytację z AED.
Najczęstsze pytania
W Polsce nie ma ogólnego obowiązku posiadania defibrylatora AED przez pracodawców. Kodeks pracy wymaga jednak, aby wyposażenie do udzielania pierwszej pomocy uwzględniało rodzaj i poziom zagrożeń w zakładzie, dlatego decyzja o zakupie AED powinna wynikać z oceny ryzyka, liczby osób w budynku i odległości od pogotowia.
Tak. Automatyczny defibrylator zewnętrzny jest przeznaczony dla osób bez wykształcenia medycznego. Po włączeniu wydaje polecenia głosowe, sam analizuje rytm serca i pozwala na wyładowanie tylko wtedy, gdy jest ono wskazane. Szkolenie nie jest warunkiem użycia, ale ułatwia sprawne połączenie defibrylacji z resuscytacją.
Tak. U dzieci stosuje się elektrody pediatryczne lub tryb pediatryczny, jeśli urządzenie je posiada. Jeśli ich nie ma, wytyczne resuscytacji dopuszczają użycie standardowych elektrod dla dorosłych, ponieważ defibrylacja jest w takiej sytuacji ważniejsza niż jej brak.
W widocznym, centralnym i oznakowanym miejscu, na przykład przy recepcji lub wejściu głównym, w szafce bez zamka. Defibrylator powinien być dostępny tak, aby z najdalszego miejsca w budynku dało się po niego dotrzeć i wrócić w ciągu kilku minut.
Podstawa i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy, art. 2091 — ISAP
- Wytyczne resuscytacji Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) — erc.edu
- Polska Rada Resuscytacji — prc.krakow.pl
Wpis ma charakter informacyjny. Zasady przechowywania i serwisu konkretnego urządzenia określa jego producent.